سوالات پيش‌فرض

پاسخ‌ها

پاسخ سؤال دوم-

پاسخ: در پاسخ بايد چند نكته را به اختصار يادآور شد:

الف ـ چنانچه در عبارات ذكر شده از خطبه (به عنوان نمونه) ملاحظه شد، پيامبر‌اكرم‌صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در مورد مقام حضرت على عليه‏السلام غير از عبارت مشهور «من كنت مولاه فهذا على مولاه» تعابير ديگرى را نيز به كار برده‏اند از قبيل حاكم مؤمنان (امير‌المؤمنين)، پيشوا (امام)، خليفه رسول اللّه‏، صراط مستقيم. به علاوه حضرت بارها در اين خطبه با عبارات مختلف امر به پيروى مطلق از امير المؤمنين توسط مسلمانان فرموده‏اند.

ب ـ در اواخر خطبه پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله تأكيد نمودند كه از سوى خداوند مأمور به بيعت‌گرفتن از مسلمانان براى امير‌المؤمنين عليه‏السلام هستند. اين بيعت تا سه روز به طول انجاميد. بيعت گرفتن يعنى پذيرش حاكميت شخص بيعت شونده.

ج ـ حتى اگر نظر را بر عبارت «من كنت مولاه فهذا على مولاه» محدود كنيم باز هم نمى‏توان در اين عبارت «مولى» را به معناى دوست گرفت، برخى از دلايل اين مطلب از قرار زير است:

ج/1 ـ آيا پيامبر اكرم صلى‏الله‏عليه‏و‏آله پس از پايان حج به همه مسلمانان براى حضور در غدير‌خم دستور حركت داده و در آن محل يعنى در بيابان، بيش از يكصد هزار نفر را جمع نمودند و سه روز آنها را نگاهداشتند تا فقط بگويند هر كسى مرا دوست دارد، على را هم دوست داشته باشد؟

ج/2‌ - نزول آيات تبليغ و اكمال (كه قبلاً متن آنها گذشت، نشان از آن دارد كه رسول‌خدا‌صلى‏الله‏عليه‏و‏آله به ابلاغ موضوعى به مسلمانان مأمور شده است كه اگر در آن كوتاهى كند رسالت الهى را انجام نداده و 23 سال زحمات طاقت فرسا و خون دل خوردن نابود مى‏شود، همچنين با ابلاغ اين موضوع دين كامل و نعمت تمام و اسلام دينى مورد پسند خداوند گرديد. آيا اعلام دوست داشتن حضرت على عليه‏السلام به عنوان تنها پيام غدير خم با اين مسايل سازگار است؟

ج/3 ـ آيه 55 سوره مائده (انما وليكم اللّه‏...) حضرت على را در كنار خدا و رسول صلى‏الله‏عليه‏و‏آله‏وسلم مصداق منحصر «ولى» براى مؤمنان برشمرده است. در اين آيه شريفه ولى را نمى‏توان به معنى دوست دانست چون دوستى مؤمنان منحصر در خدا و رسول صلى‏الله‏عليه‏و‏آله و امير المؤمنين عليه‏السلام نيست و مؤمنان همه با هم دوست و برادرند. كلمه «ولى» در اين آيه به معناى صاحب اختيار است. در واقع فرمايش پيامبر‌اكرم‌صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در غدير خم تأكيد بر مضمون همين آيه در قرآن است.

به علاوه رسول خدا صلى‏الله‏عليه‏و‏آله از روز اول دعوت خود، و حتى در يوم الدار (كه براى اولين بار چهل نفر از خويشان خود را به اسلام دعوت كرد) به نقل شيعه و سنى بر جانشينى حضرت‌على عليه‏السلام پس از خود تأكيد نموده بود، بنابراين تعبير كلام پيامبر صلى‏الله‏عليه‏و‏آله در غديرخم به اينكه «على را دوست داشته باشيد» با قرآن و حقايق قطعى تاريخ و قرآن سازگارى ندارد.